مقدمه
اولین جلسه گفتاردرمانی کودک برای بسیاری از خانوادهها با نگرانی و سؤالهای مختلف همراه است. والدین ممکن است نگران باشند که کودک در محیط جدید حرف نزند، همکاری نکند، گریه کند یا رفتاری متفاوت از خانه نشان دهد. بعضی خانوادهها نیز هنوز مطمئن نیستند که فرزندشان واقعاً به درمان نیاز دارد یا بهتر است مدتی صبر کنند.
جلسه اول گفتاردرمانی، جلسه امتحان گرفتن از کودک نیست. قرار نیست کودک پشت میز بنشیند و به مجموعهای از سؤالهای دشوار پاسخ دهد. هدف اصلی، شناخت دقیق تواناییهای ارتباطی، زبانی، گفتاری، رفتاری و رشدی کودک است. درمانگر با کنار هم قرار دادن اطلاعات مختلف تلاش میکند مشخص کند آیا مشکلی وجود دارد، این مشکل در کدام حوزه دیده میشود و چه اقدامی برای کودک مناسبتر است.
یک ارزیابی گفتار کودک حرفهای تنها به تعداد کلمات یا شیوه تلفظ او محدود نمیشود. نحوه درک صحبت دیگران، جملهسازی، بازی، تماس چشمی، استفاده از اشاره، مهارتهای اجتماعی، وضعیت شنوایی، رشد حرکتی، تغذیه و سابقه پزشکی نیز میتوانند در تصمیمگیری درمانگر نقش داشته باشند.
هدف اولین جلسه گفتاردرمانی چیست؟
هدف جلسه اول این است که گفتاردرمانگر تصویری همهجانبه از شرایط کودک به دست آورد. ممکن است دلیل مراجعه دیر حرف زدن کودک، نامفهوم بودن گفتار، لکنت، مشکل در درک دستورها، محدود بودن جملهها، تکرار کلمات، ضعف ارتباط اجتماعی یا مشکلات جویدن و بلع باشد. هرکدام از این نگرانیها به ارزیابی متفاوتی نیاز دارند.
درمانگر تلاش میکند میان یک تفاوت رشدی موقت، تأخیر گفتار کودک و یک اختلال مشخص تمایز ایجاد کند. این تمایز اهمیت زیادی دارد، زیرا همه کودکانی که دیرتر از همسالان خود صحبت میکنند، مشکل یکسانی ندارند. یک کودک ممکن است درک زبانی مناسبی داشته باشد اما واژگان کمی بیان کند، درحالیکه کودک دیگری علاوه بر بیان محدود، در فهم سؤالها و دستورهای ساده نیز مشکل داشته باشد.
نتیجه جلسه ارزیابی باید به چند سؤال اصلی پاسخ دهد: تواناییهای فعلی کودک چیست؟ مشکل اصلی در کدام بخش قرار دارد؟ شدت مشکل چقدر است؟ آیا درمان لازم است؟ آیا بررسیهای تکمیلی نیاز است؟ والدین در خانه چه نقشی دارند؟ پاسخ به این پرسشها، پایه طراحی یک برنامه درمانی اختصاصی خواهد بود.
پیش از شروع ارزیابی چه اتفاقی میافتد؟
گفتوگو با والدین و گرفتن شرح حال
جلسه معمولاً با گفتوگوی درمانگر و والدین آغاز میشود. این بخش فقط یک گفتوگوی مقدماتی نیست، بلکه یکی از منابع اصلی اطلاعات برای ارزیابی محسوب میشود. والدین رفتار کودک را در موقعیتهای مختلف دیدهاند و میتوانند درباره تواناییهایی توضیح دهند که شاید در محیط کلینیک مشاهده نشوند.
گفتاردرمانگر ممکن است درباره دوران بارداری و تولد، رشد حرکتی، زمان نشستن و راه رفتن، سن بیان اولین کلمات، زمان شروع جملهسازی، سابقه بیماری، مصرف دارو، تشنج، بستری شدن، عفونت گوش، وضعیت تغذیه و رفتارهای اجتماعی سؤال کند.
همچنین ممکن است پرسیده شود کودک چگونه درخواست میکند، آیا از کلمه و جمله استفاده میکند یا بیشتر با اشاره منظور خود را نشان میدهد، آیا هنگام صدا زدن نامش پاسخ میدهد، تا چه اندازه دستورها را متوجه میشود و آیا افراد خارج از خانواده صحبت او را میفهمند.
این پرسشها به درمانگر کمک میکنند مسیر رشد زبان کودک و رشد گفتار کودک را از سالهای نخست بررسی کند. گاهی والدین تصور میکنند سابقه شنوایی، بازی یا رشد حرکتی ارتباطی با گفتار ندارد، اما زبان نتیجه همکاری چندین توانایی از جمله شنوایی، توجه، حافظه، شناخت، حرکت، تعامل اجتماعی و تجربههای محیطی است.
بررسی نگرانی اصلی خانواده
دو خانواده ممکن است هر دو بگویند کودکشان خوب صحبت نمیکند، اما منظور آنها کاملاً متفاوت باشد. ممکن است یک کودک کلمات محدودی داشته باشد، کودک دیگر جملات نامفهوم بیان کند و کودک سوم با وجود داشتن واژگان فراوان نتواند گفتوگویی متناسب با موقعیت برقرار کند.
درمانگر باید دقیقاً بداند چه چیزی باعث نگرانی خانواده شده است، این مشکل از چه زمانی دیده شده، در چه موقعیتهایی بیشتر میشود و چه تأثیری بر زندگی روزمره کودک دارد. شرح دقیق مشکل از توصیفهای کلی مانند کمحرف بودن یا خوب صحبت نکردن مفیدتر است.
بررسی مدارک و ارزیابیهای قبلی
اگر کودک قبلاً توسط پزشک، شنواییشناس، روانشناس، کاردرمانگر یا گفتاردرمانگر دیگری بررسی شده است، همراه داشتن گزارشها میتواند به ارزیابی دقیقتر کمک کند. نتیجه ارزیابی شنوایی کودک، گزارش پزشک، آزمایشهای مرتبط، فهرست داروها و برنامه درمانی قبلی از جمله مدارکی هستند که بهتر است در اختیار درمانگر قرار گیرند.
اگر کودک در جلسه اول همکاری نکند چه میشود؟
همکاری نکردن کودک در اولین جلسه غیرعادی نیست. محیط جدید، حضور فرد ناآشنا، اسباببازیهای متفاوت و نگرانی والدین میتوانند بر رفتار کودک اثر بگذارند. بعضی کودکان در شروع جلسه ساکت میمانند، بعضی به والدین میچسبند و برخی تمایلی به انجام فعالیتهای پیشنهادی ندارند.
یک گفتاردرمانگر باتجربه تصمیم خود را فقط بر اساس پاسخهای مستقیم کودک نمیگیرد. نحوه ورود کودک به اتاق، واکنش او به درمانگر، شیوه انتخاب اسباببازی، نوع بازی، مدت توجه، استفاده از اشاره، حالت چهره، تماس چشمی و روش درخواست کردن نیز اطلاعات بالینی مهمی فراهم میکنند.
حتی اگر کودک در جلسه حرف نزند، ارزیابی لزوماً بینتیجه نیست. درمانگر میتواند از بازی آزاد، کتاب تصویری، اشیای موردعلاقه کودک، مشاهده تعامل او با والدین و فیلمهای ضبطشده در خانه استفاده کند. گاهی نمونه گفتار طبیعی کودک در خانه، اطلاعات دقیقتری از عملکرد او در محیط رسمی ارائه میدهد.
گریه، خجالت یا مقاومت کودک نباید با ناتوانی زبانی اشتباه گرفته شود. ارزیابی باید با نیازها و ظرفیت کودک هماهنگ شود. مجبور کردن کودک به پاسخ دادن ممکن است اضطراب او را افزایش دهد و نتیجه ارزیابی را نیز کماعتبارتر کند.
گفتاردرمانگر چه تواناییهایی را بررسی میکند؟
درک زبان
درک زبان به این معناست که کودک تا چه اندازه صحبت دیگران را میفهمد. درمانگر ممکن است از کودک بخواهد یک شیء را نشان دهد، وسیلهای را جابهجا کند، به یک سؤال پاسخ دهد یا دستوری را انجام دهد. دستورها ابتدا ساده هستند و در صورت توانایی کودک پیچیدهتر میشوند.
برای مثال ممکن است گفته شود توپ را بده، عروسک را روی صندلی بگذار یا گربه را در تصویر نشان بده. در کودکان بزرگتر، درک مفاهیم زمانی، مکانی، توصیفی، علت و معلولی و دستورهای چندمرحلهای نیز بررسی میشود.
بررسی درک زبان اهمیت زیادی دارد، زیرا توانایی بیان همیشه نشاندهنده میزان فهم کودک نیست. ممکن است کودک کلمات کمی بگوید اما بیشتر صحبتهای اطرافیان را متوجه شود. در مقابل، بعضی کودکان جملههای طولانی یا عبارتهای حفظشده بیان میکنند، اما در پاسخ به سؤالها یا اجرای دستورها مشکل دارند.
بیان، واژگان و جملهسازی
در این بخش درمانگر بررسی میکند کودک چند نوع کلمه به کار میبرد، جملههای او چه طولی دارند، آیا افعال و ضمایر را درست استفاده میکند و تا چه اندازه میتواند خواستهها، تجربهها و احساسات خود را توضیح دهد.
تنها زیاد حرف زدن معیار کافی برای سلامت زبان نیست. کیفیت استفاده از زبان نیز باید بررسی شود. ممکن است کودکی جملات زیادی بیان کند، اما بیشتر گفتههای او تکراری، حفظشده یا نامتناسب با موقعیت باشند. درمانگر همچنین توجه میکند که کودک چگونه گفتوگو را شروع میکند، آیا به سؤالها پاسخ مرتبط میدهد و آیا میتواند موضوع گفتوگو را ادامه دهد.
توانایی تعریف کردن یک اتفاق، توصیف تصویر، پاسخ دادن به پرسشهای چرا و چگونه و ساختن جملههای منظم در کودکان بزرگتر اهمیت بیشتری پیدا میکند. این مهارتها بعدها با یادگیری، خواندن، نوشتن و موفقیت تحصیلی ارتباط پیدا میکنند.
تلفظ و وضوح گفتار
در ارزیابی اختلال تلفظ، درمانگر بررسی میکند کودک صداهای گفتاری را چگونه تولید میکند. ممکن است کودک صدایی را حذف کند، یک صدا را جایگزین صدای دیگر کند، بخشی از کلمه را نگوید یا ترتیب صداها را تغییر دهد.
برای مثال ممکن است بهجای یک کلمه، شکل سادهتر یا متفاوتی از آن را بیان کند. بعضی خطاهای گفتاری در سنین پایین بخشی از روند طبیعی رشد هستند، اما نوع خطا، تعداد آنها، سن کودک و میزان قابل فهم بودن گفتار تعیین میکند که آیا مداخله لازم است یا خیر.
درمانگر علاوه بر شنیدن گفتار کودک، حرکات لب، زبان و فک، هماهنگی اندامهای گفتاری و ساختارهای قابل مشاهده دهان را نیز بررسی میکند. هدف این است که مشخص شود مشکل فقط مربوط به یادگیری الگوی صوتی است یا عوامل حرکتی و ساختاری نیز در آن نقش دارند.
لکنت و روانی گفتار
در ارزیابی لکنت زبان تنها تعداد تکرارها یا گیرهای گفتاری شمرده نمیشود. نوع ناروانی، مدت گیر، میزان تنش عضلانی، واکنش کودک و تأثیر مشکل بر ارتباط روزانه نیز اهمیت دارد.
ممکن است کودک هنگام حرف زدن پلک بزند، لب یا صورت خود را منقبض کند، کلمه را عوض کند، جمله را نیمهکاره رها کند یا از صحبت کردن در بعضی موقعیتها اجتناب کند. این رفتارها میتوانند نشان دهند که لکنت برای کودک به تجربهای همراه با فشار تبدیل شده است.
درمانگر درباره شرایطی که لکنت بیشتر یا کمتر میشود نیز سؤال میکند. سرعت گفتوگو در خانه، تعداد سؤالهای پیدرپی، رقابت برای حرف زدن، واکنش اطرافیان و میزان خستگی یا هیجان کودک میتوانند بر روانی گفتار اثر بگذارند.
بازی و ارتباط اجتماعی
بازی یکی از مهمترین ابزارهای ارزیابی کودکان کمسن است. درمانگر بررسی میکند کودک چگونه از اسباببازیها استفاده میکند، آیا بازی هدفمند و نمادین دارد، آیا میتواند نوبت را رعایت کند و آیا دیگران را وارد بازی خود میکند.
ارتباط اجتماعی کودک فقط به تماس چشمی محدود نمیشود. توجه مشترک، پاسخ به نام، درخواست کمک، نشان دادن اشیای جالب، به اشتراک گذاشتن هیجان، شروع تعامل و ادامه گفتوگو نیز از بخشهای مهم ارتباط اجتماعی هستند.
این بررسی بهویژه برای کودکانی اهمیت دارد که با تأخیر گفتار، مشکلات ارتباطی یا نگرانی درباره اوتیسم در کودکان مراجعه میکنند. داشتن تعداد زیادی کلمه لزوماً به معنای داشتن مهارت ارتباطی مناسب نیست. ممکن است کودک واژگان زیادی بداند، اما نتواند از آنها برای برقراری ارتباط واقعی استفاده کند.
صدا، تنفس، تغذیه و بلع
اگر مشکل اصلی گرفتگی صدا، خستگی صوتی، صدای بسیار زیر یا بم، فشار هنگام حرف زدن یا تغییر طولانیمدت کیفیت صدا باشد، ارزیابی بر نحوه تولید و استفاده از صدا متمرکز میشود.
درمانگر به بلندی، زیر و بمی، کیفیت صدا، الگوی تنفس و میزان فشار حنجره توجه میکند. در برخی موارد ممکن است بررسی تخصصی حنجره و استروبوسکوپی حنجره برای مشاهده دقیقتر عملکرد تارهای صوتی توصیه شود.
در کودکانی که در جویدن، بلع، نوشیدن یا پذیرفتن بافتهای غذایی مشکل دارند، حرکات زبان و لب، کنترل غذا در دهان، هماهنگی تنفس و بلع و واکنش کودک به بافتهای مختلف بررسی میشود. این ارزیابی باید متناسب با مشکل و با رعایت اصول ایمنی انجام شود.
آیا در جلسه اول آزمون استاندارد انجام میشود؟
بسته به سن کودک، دلیل مراجعه، زبان مورد استفاده، میزان همکاری و هدف ارزیابی، ممکن است از آزمونهای استاندارد، فعالیتهای ساختاریافته یا ارزیابیهای غیررسمی استفاده شود.
آزمون استاندارد به درمانگر امکان میدهد عملکرد کودک را با معیارهای مشخص و در برخی موارد با عملکرد کودکان همسن مقایسه کند. این آزمونها میتوانند برای تعیین شدت مشکل و ثبت نقطه شروع درمان مفید باشند.
بااینحال، هیچ آزمونی بهتنهایی نمیتواند تمام تواناییهای ارتباطی کودک را نشان دهد. اضطراب، خستگی، ناآشنایی با محیط، تفاوتهای زبانی و فرهنگی یا علاقه نداشتن به فعالیت ممکن است نتیجه را تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل، نتیجه آزمون باید همراه با مشاهده بالینی، گزارش والدین، نمونه گفتار، بازی و رفتار کودک تفسیر شود. تکیه بر یک نمره بدون توجه به شرایط کودک میتواند به نتیجهگیری ناقص منجر شود.
والدین چه چیزهایی همراه داشته باشند؟
آمادگی والدین میتواند کیفیت جلسه ارزیابی را افزایش دهد. بهتر است مدارک مرتبط، گزارشهای قبلی و اطلاعات دارویی کودک همراه خانواده باشد. چند فیلم کوتاه از رفتار طبیعی کودک در خانه نیز بسیار مفید است.
- فیلم کوتاه از صحبت کردن یا درخواست کردن کودک
- نمونه بازی کودک با اعضای خانواده
- فیلم غذا خوردن در صورت وجود مشکل جویدن یا بلع
- گزارش پزشک، شنواییشناس یا درمانگران قبلی
- نتیجه آزمایشها و ارزیابیهای مرتبط
- فهرست داروهای مصرفی کودک
- یادداشت نگرانیها و سؤالهای اصلی خانواده
بهتر است والدین پیش از جلسه مثالهای مشخصی از مشکل کودک یادداشت کنند. برای نمونه، بهجای گفتن اینکه کودک دستورها را نمیفهمد، توضیح دهند که آیا دستورهای یکمرحلهای را انجام میدهد اما در دستورهای طولانی سردرگم میشود.
همچنین لازم نیست خانواده پیش از مراجعه کودک را برای آزمون آماده کند یا از او بخواهد پاسخهای خاصی را تمرین کند. هدف ارزیابی، مشاهده عملکرد واقعی کودک است، نه سنجش میزان تمرین او برای جلسه.
آیا تشخیص در همان جلسه مشخص میشود؟
در بسیاری از موارد، گفتاردرمانگر پس از پایان جلسه میتواند جمعبندی اولیه روشنی ارائه دهد. بااینحال، بعضی مشکلات به بیش از یک جلسه ارزیابی نیاز دارند. ممکن است کودک در جلسه نخست همکاری محدودی داشته باشد یا تفاوتی میان عملکرد او در خانه و کلینیک دیده شود.
گاهی نیز لازم است کودک توسط متخصص دیگری بررسی شود. ارجاع به شنواییشناس، پزشک اطفال، متخصص گوش و حلق و بینی، متخصص مغز و اعصاب، روانشناس کودک یا کاردرمانگر به معنای شدید بودن قطعی مشکل نیست. هدف این است که عوامل مختلف بررسی شوند و تصمیم درمانی بر پایه اطلاعات کاملتری گرفته شود.
برای مثال، مشکلات شنوایی کودک میتوانند بر یادگیری صداها، درک زبان و وضوح گفتار اثر بگذارند. بنابراین در بعضی موارد، انجام ارزیابی شنوایی کودک پیش از شروع یا همزمان با گفتاردرمانی ضروری است.
پس از ارزیابی چه توضیحاتی ارائه میشود؟
پس از پایان ارزیابی، درمانگر باید نتیجه را با زبان روشن و قابل فهم توضیح دهد. استفاده از اصطلاحات تخصصی بدون توضیح کافی به خانواده کمک نمیکند. والدین باید بدانند کودک در چه زمینههایی عملکرد مناسب دارد و نیاز اصلی او در کدام بخش است.
در صورت نیاز به درمان، اهداف اولیه مشخص میشوند. این اهداف ممکن است شامل افزایش واژگان، تقویت درک جملهها، بهبود جملهسازی، اصلاح تلفظ، افزایش وضوح گفتار، کاهش فشار در لکنت، تقویت مهارتهای ارتباطی یا بهبود تواناییهای دهانی باشد.
تعداد جلسات پیشنهادی باید بر اساس شرایط کودک تعیین شود، نه بر مبنای یک نسخه ثابت برای همه. دو کودک با شکایت مشابه ممکن است برنامههای درمانی کاملاً متفاوتی داشته باشند. سن، شدت مشکل، توانایی یادگیری، همکاری خانواده و وجود مشکلات همراه میتوانند بر برنامه درمان تأثیر بگذارند.
همچنین باید مشخص شود والدین در خانه چه تمرینهایی انجام دهند، چه رفتارهایی را تغییر دهند و چه نشانههایی را پیگیری کنند. تمرین گفتار در خانه زمانی مفید است که کوتاه، هدفمند، متناسب با توان کودک و تحت راهنمایی درمانگر باشد.
چگونه یک مرکز مناسب برای ارزیابی انتخاب کنیم؟
انتخاب مرکز مناسب تنها بر اساس فاصله یا هزینه نباید انجام شود. تجربه درمانگر، مدرک حرفهای، تخصص در حوزه مشکل کودک، کیفیت ارزیابی و نحوه توضیح نتیجه به خانواده اهمیت بیشتری دارند.
یک مرکز مناسب نباید ارزیابی را به چند سؤال کوتاه یا مشاهده چنددقیقهای محدود کند. درمانگر باید برای شنیدن شرح حال، مشاهده کودک، بررسی نمونه گفتار و توضیح نتیجه زمان کافی در نظر بگیرد.
هماهنگی میان خدمات نیز اهمیت دارد. بعضی کودکان علاوه بر گفتاردرمانی به کاردرمانی کودکان، بازی درمانی کودک، روانشناسی یا بررسی پزشکی نیاز دارند. وجود ارتباط حرفهای میان متخصصان میتواند از ارائه توصیههای متناقض جلوگیری کند.
خانوادههایی که برای گفتاردرمانی شرق تهران یا گفتاردرمانی تهرانپارس جستوجو میکنند، بهتر است پیش از انتخاب مرکز درباره نحوه انجام ارزیابی، تخصص درمانگر، شیوه گزارشدهی و برنامه پیگیری سؤال کنند. عنوان بهترین کلینیک گفتاردرمانی بهتنهایی معیار قابل اعتمادی نیست و باید کیفیت واقعی خدمات بررسی شود.
ارزیابی تخصصی در کلینیک گفتاردرمانی و کاردرمانی روزبه
در کلینیک گفتاردرمانی و کاردرمانی روزبه، هدف جلسه ارزیابی فقط ثبتنام کودک یا تعیین چند تمرین عمومی نیست. شرایط مراجع بر اساس دلیل مراجعه، سن، سابقه رشد، تواناییهای ارتباطی و نیازهای درمانی بررسی میشود.
این مجموعه از سال ۱۳۸۷ زیر نظر روزبه رضایی، آسیبشناس گفتار و زبان دانشآموخته دانشگاه علوم پزشکی تهران، در حوزههای گفتار، زبان، لکنت، تلفظ، اوتیسم، اختلالات صوت، بلع، آفازی، مشکلات پس از سکته مغزی و توانبخشی کودکان کمشنوا فعالیت دارد.
انتخاب درمانگر بر اساس سن مراجع، نوع مشکل و اهداف درمانی انجام میشود. وجود خدمات گفتاردرمانی، کاردرمانی، بازیدرمانی، روانشناسی کودک و ارزیابی تخصصی صدا نیز امکان بررسی هماهنگتر مراجعانی را فراهم میکند که به خدمات چندرشتهای نیاز دارند.
در پایان ارزیابی، خانواده باید درباره وضعیت فعلی کودک، اهداف احتمالی درمان، تعداد جلسات پیشنهادی، تمرینهای خانگی و نحوه پیگیری توضیح مشخص دریافت کند. معرفی خدمات کلینیک نباید جایگزین توضیح علمی و شفاف نتیجه ارزیابی شود.
برای مراجعه صبر کنیم یا زودتر ارزیابی انجام دهیم؟
یکی از توصیههای رایج به والدین این است که صبر کنند تا کودک خودبهخود صحبت کند. در بعضی کودکان ممکن است بخشی از تفاوتهای رشدی با گذشت زمان کمتر شود، اما تشخیص اینکه صبر کردن مناسب است یا خیر، بدون ارزیابی تخصصی دشوار است.
انجام ارزیابی به معنای شروع قطعی درمان طولانیمدت نیست. ممکن است نتیجه این باشد که کودک فعلاً به درمان منظم نیاز ندارد و تنها باید در خانه فرصتهای ارتباطی بیشتری دریافت کند یا پس از مدت مشخصی دوباره بررسی شود.
در مقابل، زمانی که تأخیر یا اختلال مشخصی وجود دارد، عقب انداختن مداخله میتواند فرصت یادگیری را کاهش دهد. مشکلات ارتباطی ممکن است بر رفتار، روابط اجتماعی، اعتمادبهنفس و عملکرد آموزشی کودک اثر بگذارند.
کودکی که نمیتواند نیاز خود را بیان کند ممکن است بیشتر گریه کند یا خشمگین شود. کودکی که گفتارش برای دیگران قابل فهم نیست ممکن است از صحبت کردن اجتناب کند. همچنین کودکی که درک زبانی ضعیفی دارد، ممکن است بهاشتباه بیتوجه یا لجباز تلقی شود.
بنابراین نگرانی والدین نباید نادیده گرفته شود، اما نباید نیز بدون ارزیابی به تشخیص قطعی منجر شود. بهترین اقدام، بررسی بهموقع و تصمیمگیری بر اساس شواهد بهدستآمده از ارزیابی است.
جمعبندی
اولین جلسه گفتاردرمانی فرصتی برای شناخت دقیق تواناییها و نیازهای کودک است. در این جلسه فقط نحوه حرف زدن بررسی نمیشود، بلکه درک زبان، بیان، تلفظ، روانی گفتار، بازی، ارتباط، شنوایی، مهارتهای دهانی، تغذیه و سابقه رشد نیز مورد توجه قرار میگیرند.
کودک لازم نیست در جلسه اول همکاری کامل داشته باشد. مشاهده رفتار، بازی، تعامل با والدین و فیلمهای خانه میتوانند اطلاعات ارزشمندی در اختیار درمانگر قرار دهند. نتیجه ارزیابی نیز باید به زبان روشن برای خانواده توضیح داده شود.
یک ارزیابی استاندارد باید مشخص کند کودک اکنون در چه مرحلهای قرار دارد، مشکل اصلی چیست، آیا درمان لازم است و خانواده چگونه میتواند به رشد او کمک کند. ارزش واقعی جلسه اول در این است که نگرانیهای مبهم خانواده را به یک نقشه راه قابل فهم و عملی تبدیل کند.
