آموزش ذهنی؛ تمرین مهارتهایی که به یادگیری کمک میکنند
در این صفحه، منظور از آموزش ذهنی فعالیتهای آموزشی و تمرینهای هدفمندی است که با توجه به نیاز کودک برای حمایت از یادگیری و مشارکت او انتخاب میشوند. بازی میتواند شیوهٔ ارائهٔ بعضی فعالیتها باشد، اما هر بازی باید هدف مشخص و متناسب با سطح کودک داشته باشد.
در کلینیک گفتاردرمانی و کاردرمانی روزبه رضایی در تهرانپارس، برنامه با شناخت تواناییها، دغدغههای خانواده و دشواریهای کودک آغاز میشود. هدف، کمک به عملکرد روزمره در خانه، آموزش و ارتباط است؛ نه وعدهٔ افزایش قطعی هوش یا رفع همهٔ اختلالات با یک روش.
چه زمانی بررسی نیازهای آموزشی کمککننده است؟
اگر کودک بهطور مداوم در دنبال کردن دستورها، شروع یا ادامهٔ فعالیت، یادگیری مفاهیم یا انجام تکالیف متناسب با سن دشواری دارد، ارزیابی میتواند مسیر مناسب را روشن کند. مقایسهٔ کوتاه با یک همسال یا عملکرد در یک جلسه برای تشخیص کافی نیست.
دشواری یادگیری لزوماً نشانهٔ هوش پایین یا تنبلی نیست. ممکن است کودک در برخی زمینهها توانمند باشد و در مهارتهای دیگری به حمایت نیاز داشته باشد. توجه به این تفاوتها کمک میکند هدفهای واقعبینانهتری انتخاب شوند.
روی چه مهارتهایی میتوان کار کرد؟
بر اساس ارزیابی، هدفها ممکن است شامل توجه به فعالیت، نگه داشتن و استفاده از اطلاعات لازم، دنبال کردن دستورهای مرحلهای، طبقهبندی، حل مسئله یا برنامهریزی یک کار ساده باشند. نوع فعالیت، مدت و میزان کمک با توانایی کودک هماهنگ میشوند.
تمرین میتواند با تصویر، وسایل آموزشی، بازی یا فعالیتهای روزمره ارائه شود. دشواری کار بهتدریج تنظیم میشود و هدف، مشارکت قابلتحمل و یادگیری کاربردی است؛ نه وادار کردن کودک به ماندن طولانی در فعالیتی که برایش نامتناسب است.
ارزیابی؛ شناخت کودک و شرایط یادگیری او
سابقهٔ رشد، وضعیت زبان و ارتباط، آموزش دریافتی، گزارش خانواده و مربی یا معلم و شرایط پزشکی مرتبط در بررسی نیازها نقش دارند. شنوایی، بینایی، خواب و عوامل هیجانی نیز در صورت نیاز مورد توجه قرار میگیرند.
از روی سابقهٔ تولد، استفاده از صفحهنمایش یا یک رفتار نمیتوان علت قطعی مشکل را مشخص کرد. اگر نشانهها به بررسی پزشک یا متخصص دیگری نیاز داشته باشند، این موضوع در مسیر ارزیابی مطرح میشود.
برنامهٔ هدفمند، در کنار خدمات تخصصی موردنیاز
تمرین مهارتهای شناختی یا بازیهای رایانهای، درمان مستقل و قطعی ADHD یا همهٔ اختلالات یادگیری محسوب نمیشوند. پیشرفت در یک تمرین باید از نظر کاربرد در تکلیف یا زندگی روزمره نیز بررسی شود.
برای دشواری خواندن، املا یا نوشتن، آموزش مستقیم همان مهارتها اهمیت دارد. اگر کودک به حمایت گفتار و زبان، کاردرمانی، خدمات رفتاری یا بررسی پزشکی نیاز داشته باشد، برنامه با هماهنگی تخصص مرتبط تنظیم میشود.
همراهی خانواده و پیگیری پیشرفت
دربارهٔ راهکارهای قابل اجرا در خانه و محیط آموزشی با خانواده گفتوگو میکنیم. فعالیتهای کوتاه و روشن، همراه با بازخورد مناسب، میتوانند با برنامهٔ کودک هماهنگ شوند؛ میزان تمرین نباید باعث فشار نامتناسب شود.
هدفهای مشخص، مانند دنبال کردن یک دستور مرحلهای یا انجام مستقلتر یک کار، در طول مسیر بررسی میشوند. برنامه بر اساس پاسخ کودک بازبینی میشود. برای شناخت نیازهای فرزندتان، میتوانید فرم ارزیابی اولیهٔ این صفحه را تکمیل کنید.

پرسش
پاسخ